Rynek owoców w UE

Według nieostatecznych danych produkcja owoców w UE-28 w 2017 r. wyniosła 36,5 mln ton, wobec 38,8 mln ton w roku poprzednim. Najbardziej spadły zbiory w Niemczech (o 37%), Polsce (o 32%) oraz Belgii (o 27%). Spośród liczących się w UE producentów większe były zbiory w: Grecji, Hiszpanii, Portugalii, Wielkiej Brytanii i we Włoszech.
Najgłębszy, o ok. 20% do 10,1 mln ton, był w UE spadek produkcji jabłek. Zbiory w Niemczech zmniejszyły się o 46%, w Polsce o 32%, w Belgii o 68%, w Holandii o 26%, we Włoszech o 23%, we Francji o 8%, a w Hiszpanii o 4%. W grupie liczących się w UE producentów zwiększyły się jedynie zbiory na Węgrzech (o 26%) oraz w Portugalii (o 19%). Zbiory odmiany Golden Delicious i Gala, dominujących w zbiorach jabłek w UE, spadły odpowiednio o 18% i 3% do 2,0 i 1,3 mln ton. Spośród pozostałych odmian najbardziej zmniejszyła się produkcja odmian: Jonagold (o 44%), Janogored (o 39%), Elstar (o 31%) i Idared (o 30%). Zbiory gruszek w UE zmniejszyły się z 2,4 do 2,3 mln ton. Zbiory we Włoszech, największym producencie tych owoców w UE, wzrosły o 5% do ok. 720 tys. ton. Zwiększyła się też produkcja w Portugalii, a nie zmieniła się w Hiszpanii. Zbiory w Belgii spadły o 7%, a w Holandii o 18%. Zbiory odmiany Konferencja, dominującej w produkcji gruszek w UE, zmniejszyły się o 7% do 844 tys. ton.
 Zbiory śliwek spadły o 14% do 1,3 mln ton, truskawek o 6% do 1,23 mln ton, wiśni i czereśni o 15% do 742 tys. ton, a porzeczek o 16% do 191 tys. ton. Decydujący był spadek produkcji tych owoców w Polsce. Produkcja malin w UE spadła o 0,5% do 197 tys. ton. O ponad 50% zmniejszyły się zbiory jagód. Produkcja jagód spadła najbardziej w Szwecji i Finlandii, tj. głównych producentach i eksporterach tych owoców w UE. Łączne zbiory pomarańcz, mandarynek, cytryn i grejpfrutów obniżyły się z 10,6 do 10,1 mln ton. Mniejsza była produkcja we wszystkich południowych krajach UE, a najbardziej spadły zbiory w Hiszpanii, największym producencie owoców cytrusowych we Wspólnocie. W 2017 r. mniejsze niż w roku poprzednim były także w UE zbiory winogron, oliwek stołowych i fig.

Łączna produkcja brzoskwiń, nektaryn i moreli zwiększyła się natomiast z 4,6 do 5,1 mln ton. Wzrosły zbiory we wszystkich krajach liczących się w produkcji tych owoców w UE, tj. w Hiszpanii, Włoszech, Portugalii i Grecji. W UE wyższe niż w 2016 r. były również zbiory: owoców kiwi, migdałów, orzechów laskowych i włoskich, owoców awokado, a także borówek wysokich.
 W sezonie 2017/18 mniejsza niż w sezonie poprzednim była produkcja większości przetworów owocowych, a najbardziej spadła produkcja przetworów z wiśni (mrożonki, soki zagęszczone, konserwy) i śliwek (konserwy, mrożonki). Zmniejszyła się produkcja przetworów z jabłek, w tym przede wszystkim zagęszczonego soku. Obniżyła się także produkcja koncentratu soku winogronowego, a także puszkowanych owoców cytrusowych, głównie mandarynek. Wzrosła natomiast produkcja przetworów z brzoskwiń (konserwy, susze). Podaż przetworów z brzoskwiń wzrosła bardziej niż produkcja z powodu dużych zapasów tych produktów w końcu sezonu 2016/17. Na rynku unijnym spadły ceny brzoskwiń, nektaryn, moreli i przetworów tych owoców. Ceny większości pozostałych owoców i ich przetworów były wyższe, a najbardziej zwiększyły się ceny wiśni i ich przetworów.
 Spośród produktów, na które zapotrzebowanie pokrywane jest głównie dostawami zewnętrznymi, zwiększyły się w sezonie 2017/18, w porównaniu z sezonem poprzednim, ceny zagęszczonego soku pomarańczowego. Spowodowane to było spadkiem produkcji w USA (głównie na Florydzie) oraz w Brazylii, największym eksporterze tego produktu w świecie. Bardzo wysokie były również na rynku światowym i w imporcie unijnym ceny zagęszczonego soku grejpfrutowego. Wzrost zbiorów w Tajlandii spowodował zmniejszenie cen ananasów i ich przetworów – głównie ananasów w puszkach i zagęszczonego soku. Spadek cen w unijnym imporcie owoców mango i ich przetworów był wynikiem dobrych zbiorów w Indiach, a suszonych śliwek wzrostu produkcji w Chile i USA. Wzrost produkcji w Turcji spowodował obniżenie cen w unijnym imporcie owoców suszonych – zwłaszcza rodzynek, a także orzeszków ziemnych i ich przetworów. 

Większe zbiory owoców w UE w 2018 r.
 W bieżącym roku wzrośnie produkcja większości gatunków owoców strefy umiarkowanej, a najbardziej wiśni, czereśni i śliwek. Zbiory jabłek wynieść mogą 12-12,5 mln ton, a największy będzie wzrost produkcji w Polsce i Niemczech. Wyższe będą również zbiory owoców cytrusowych, choć ich ostateczny poziom zależał będzie od przebiegu warunków atmosferycznych jesienią i zimą. Większa będzie także produkcja migdałów i orzechów. Decydujący będzie wzrost zbiorów w Hiszpanii. Z powodu dużych opadów deszczu w kwietniu i na początku maja mniejsze mogą być zbiory winogron i oliwek. Obniży się produkcja brzoskwiń, nektaryn i moreli. Zbiory brzoskwiń w Hiszpanii zmniejszyć się mogą o 0,2% do 1,5 mln ton. We Francji i Włoszech zbiory tych owoców spadną o ok. 20%. Największe będzie obniżenie zbiorów moreli we Francji (o 14%) i Grecji (o 12%). Produkcja w Hiszpanii spadnie o 9%.
 W sezonie 2018/19 wzrośnie produkcja większości przetworów owocowych, w tym głównie zagęszczonych soków (poza sokiem winogronowym) oraz mrożonek – zwłaszcza mrożonych wiśni. Spadnie produkcja przetworów z brzoskwiń i moreli. Obniżenie podaży będzie mniejsze niż produkcji z powodu dużych zapasów tych produktów w końcu sezonu 2017/18.
 W imporcie unijnym i w obrotach międzynarodowych na relatywnie wysokim poziomie z sezonu 2017/18 utrzymają się ceny zagęszczonego soku pomarańczowego i grejpfrutowego. Wynikało to będzie z bardzo niskiego poziomu zapasów tych produktów na rynku światowym. W Brazylii zapasy zagęszczonego soku pomarańczowego w końcu sezonu 2017/18 należały do najniższych w ostatnich dwudziestu latach. Dobre zbiory w Tajlandii spowodują utrzymanie na relatywnie niskim poziomie z sezonu 2017/18 cen ananasów i ich przetworów. Z tego samego powodu nie zwiększą się ceny sprowadzanych głównie z Indii owoców mango i ich przetworów, importowanych przede wszystkim z Turcji orzechów arachidowych i owoców suszonych (rodzynek i fig) oraz sprowadzanych głównie z Chile suszonych śliwek.

Pogorszenie salda handlu zagranicznego owocami w UE w 2017 r.
 W 2017 r. eksport owoców świeżych z krajów UE do krajów trzecich wyniósł 3,7 mln ton, wobec 4,0 mln ton w roku poprzednim. Import zewnętrzny zwiększył się z 13,7 do 14,4 mln ton, a ujemne saldo handlu wzrosło z 9,7 do 10,7 mln ton. Ujemne saldo handlu przetworami owocowymi zmniejszyło się z 2,8 do 2,7 mln ton. Wynikało to ze wzrostu z 1,2 do 1,3 mln ton wolumenu eksportu, bowiem import pozostał na poziomie ok. 4 mln ton.
 Udział Polski w łącznym unijnym imporcie owoców świeżych, tak jak w 2016 r., wyniósł 1,5%, a w imporcie przetworów obniżył się z 5,9 do 5,6%. W imporcie owoców mrożonych wskaźnik ten spadł z 20,0 do 18,8%, a soku jabłkowego z 24,1 do 20,2%. W łącznym eksporcie unijnym dostawy do Polski owoców i ich przetworów stanowiły odpowiednio 5,7 i 2,8%, wobec 5,1 i 2,6% w 2016 r. Polska sprowadza z UE głównie: owoce cytrusowe, winogrona, brzoskwinie, morele i przetwory z tych owoców.

Mat.: IERGŻ-BIP Analizy

Przeczytaj również: