Uwarunkowania makroekonomiczne

W warunkach umacniającej się pomyślnej koniunktury na światowych rynkach, w tym szczególnie u naszych głównych partnerów handlowych, coraz wyraźniejsze są oznaki gospodarczego ożywienia także i w Polsce. W sferze realnej naszej gospodarki utrzymuje się wysoka dynamika produkcji przemysłowej, budownictwa, transportu i sprzedaży detalicznej, a w rezultacie – produktu krajowego brutto. Optymistyczne są przy tym zewnętrzne uwarunkowania co do możliwości poprawy tempa wzrostu gospodarczego w kolejnych kwartałach. Wskazują na to m.in. najnowsze dane Międzynarodowego Funduszu Walutowego, z których wynika, że w 2018 r. PKB krajów członkowskich UE zwiększy się o 2,5%, z 2,4% w 2017 r., przy czym w Niemczech wzrost wynieść może także 2,5%.
Istotnym czynnikiem dynamizującym polską gospodarkę, podobnie jak w latach 2016-2017, pozostaje rosnący popyt konsumpcyjny, wspierany przez wzrost zatrudnienia i wynagrodzeń, dobre nastroje konsumentów, a także wypłaty świadczeń wychowawczych w ramach programu „Rodzina 500 plus”. Jednocześnie – głównie dzięki funduszom unijnym – uwidaczniają się symptomy ożywienia inwestycji publicznych, choć rosną także nakłady na środki trwałe przedsiębiorstw. W rezultacie w I kwartale 2018 r., w porównaniu z analogicznym okresem 2017 r., PKB zwiększył się o 5,2%, tj. w tempie wyższym od osiągniętego w całym 2017 r. (4,6%). Dobre dane z gospodarki sprzyjają aprecjacji złotego, który w okresie styczeń-kwiecień 2018 r., w skali dwunastu miesięcy, zyskał na wartości do euro 2,8%, a do dolara aż ok. 16%.
Produkcja przemysłowa, po wzroście w całym 2017 r. o 6,6%, w okresie od stycznia do kwietnia 2018 r. była o 6,4% większa niż przed rokiem, w tym produkcja artykułów spożywczych o 5,4%, natomiast produkcja budowlano-montażowa zwiększyła się o 24,8%, podczas gdy w ubiegłym roku wzrost jej wyniósł 12,1%. Ożywieniu budownictwa sprzyjało m.in. rosnące wykorzystanie środków unijnych z perspektywy finansowej lat 2014-2020, przekładające się na wzrost budowy obiektów infrastrukturalnych.
Szósty rok z rzędu wzrastało zatrudnienie, które w sektorze przedsiębiorstw, w porównaniu z okresem styczeń-kwiecień 2017 r., było o 3,7% większe. Decydował o tym rosnący popyt na pracowników oraz wzrost realnych wynagrodzeń o 5,7%. Był on większy niż w poprzednich latach. Przekładało się to na dalszy spadek bezrobocia rejestrowanego, którego stopa w końcu kwietnia zmalała do 6,3%, tj. poziomu najniższego od ponad 25 lat.
Ograniczająco na wzrost konsumpcji wpływało utrzymanie zamrożenia wynagrodzeń w sferze budżetowej, dalsza stagnacja realnych świadczeń społecznych (od dłuższego czasu siła nabywcza przeciętnej emerytury i renty pracowniczej nie przekracza poziomu poprzedniego roku o ponad 1,8%) oraz większa niż w poprzednich latach dynamika cen konsumpcyjnych, które były o 1,5% wyższe niż w okresie styczeń-kwiecień ubiegłego roku, przy czym żywność zdrożała o 4,2%, będąc, podobnie jak w 2017 r., głównym źródłem presji inflacyjnej.
W kwietniu na targowiskach przeciętne ceny wszystkich podstawowych produktów rolnych były wyższe niż przed rokiem. Najbardziej (o 6,2%) zdrożało żyto, a także pszenica (o 5,2%), ziemniaki (o 3,9%) oraz bydło (o 4,0%).
Mimo tych uwarunkowań wysoka pozostawała skłonność do zakupów, na co wskazywały dane dotyczące sprzedaży detalicznej, która (bez jednostek o liczbie pracujących do 9 osób) była w cenach stałych w okresie styczeń-kwiecień o 6,9% większa niż rok wcześniej (w całym 2017 r. wzrost wyniósł 7,3%). Pozytywnie na dynamikę sprzedaży wpłynął stabilny wzrost kredytów dla gospodarstw domowych, które realnie w porównaniu z okresem pierwszych czterech miesięcy 2017 r. zwiększyły się o ok. 6%.
Pomimo korzystnej koniunktury w kraju i otoczeniu polskiej gospodarki, drugi rok z rzędu dynamika eksportu była mniejsza niż importu. W I kwartale 2018 r. eksport, wyrażony w euro, zwiększył się o 3,7%, a import o 6,9%. Ujemne saldo obrotów handlowych wyniosło ponad 0,9 mld EUR, podczas gdy przed rokiem osiągnięto dodatnie saldo w wysokości 0,2 mld EUR. Największy wzrost wymiany (6,9%) dotyczył krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Eksport produktów rolno-spożywczych zwiększył się o 4,1%, a import o 1,9%. Dodatnie saldo wyniosło 1,9 mld EUR, co wskazuje, że wymiana innymi towarami w dalszym ciągu przynosi deficyt. W I kwartale bieżącego roku przekroczył on 2,8 mld EUR. Eksport produktów rolno-spożywczych hamowały nadal restrykcje administracyjno-prawne, a mianowicie wprowadzone w 2014 r. rosyjskie embargo na import towarów rolno-spożywczych z niektórych krajów, w tym z Polski i ograniczenia w eksporcie w związku z występowaniem u nas afrykańskiego pomoru świń (ASF). Wpływ tych restrykcji na wynik handlu był jednak znacznie mniejszy niż wcześniej oceniano. Polscy eksporterzy z powodzeniem znajdowali nowe rynki zbytu.
Pomyślnie na początku roku kształtowała się sytuacja finansów państwa. W okresie styczeń-kwiecień 2018 r. dochody budżetowe były o 7,1% większe niż przed rokiem, a wydatki zmalały o 1,8%. Uzyskano dodatnie saldo w wysokości 9,3 mld zł, wobec 0,9 mld zł deficytu w analogicznym okresie 2017 r.

Mat.: IERGŻ-BIP Analizy

Przeczytaj również: