Polski
English
Русский
Szparagi i owoce jagodowe: rynek pod presją klimatu, kosztów pracy i nierównowagi podaży
Sektor szparagów i owoców jagodowych wchodzi w kolejny okres dynamicznych zmian. Sytuacja rynkowa różni się wyraźnie pomiędzy regionami: europejscy producenci mierzą się z ograniczoną podażą, niestabilną pogodą i rosnącymi kosztami, podczas gdy w Ameryce Północnej wysokie wolumeny niektórych owoców wywierają presję na ceny. Jednocześnie coraz większego znaczenia nabierają automatyzacja zbiorów, odmiany dostosowane do nowych systemów produkcji oraz dywersyfikacja kanałów sprzedaży.
Maliny: niedobory w Europie, nadwyżka w Ameryce Północnej
Aktualna sytuacja na światowym rynku malin pokazuje, jak silnie pogoda i logistyka mogą różnicować warunki handlowe. Europa i Afryka Północna zmagają się z zakłóceniami ograniczającymi dostępność owoców i podnoszącymi ceny. W Ameryce Północnej problem jest odwrotny – wysokie wolumeny zwiększają konkurencję między dostawcami i wywierają presję na ceny sprzedaży.
Tak duże różnice regionalne zwiększają znaczenie elastycznego zarządzania dostawami. Dla odbiorców istotne stają się dostęp do kilku źródeł pochodzenia, sprawna logistyka chłodnicza oraz możliwość szybkiego reagowania na zmieniającą się sytuację podażową.
Truskawki: silny popyt nie rozwiązuje problemów producentów
Sezon 2026 na rynku truskawek na półkuli północnej przebiega pod znakiem ekstremalnych zjawisk pogodowych, wzrostu kosztów produkcji oraz silnej konkurencji międzynarodowej. Popyt pozostaje stosunkowo wysoki, ale nie zawsze przekłada się to na poprawę opłacalności gospodarstw.
Coraz większego znaczenia nabiera właściwe dopasowanie odmiany do warunków produkcji, terminu zbioru i planowanego rynku zbytu. Liczą się nie tylko plenność i smak, ale również odporność na choroby, trwałość pozbiorcza oraz przydatność do uprawy pod osłonami.
Przykładem jest odmiana Kara® uprawiana w systemie agrofotowoltaicznym. Na sześciohektarowym gospodarstwie Erica Tovo dwa hektary zajmują szklarnie fotowoltaiczne. Doświadczenia producenta wskazują, że odpowiednio dobrana odmiana może utrzymywać zadowalające parametry produkcyjne przy częściowym zacienieniu.
Jest to jednak przede wszystkim przykład konkretnego gospodarstwa, a nie uniwersalne potwierdzenie przydatności każdej odmiany do systemów agrofotowoltaicznych. Wyniki zależą m.in. od natężenia światła, konstrukcji instalacji, klimatu i sposobu prowadzenia plantacji.
Meksyk wzmacnia znaczenie w światowym handlu szparagami
Według materiałów BEFVE produkcja szparagów w Meksyku wynosi około 300 tys. ton. Kraj ten, obok Chin i Peru, należy do największych producentów oraz eksporterów szparagów na świecie.
Zdecydowana większość meksykańskiej produkcji trafia do Stanów Zjednoczonych. Zapewnia to dostęp do dużego i geograficznie bliskiego rynku, ale jednocześnie oznacza silne uzależnienie od jednego głównego kierunku eksportowego, jego wymagań jakościowych oraz sytuacji cenowej.
Folie uprawowe odpowiedzią na niestabilną pogodę
W produkcji białych szparagów jednym z rozwijanych kierunków jest lepsze zarządzanie temperaturą i światłem za pomocą nowych materiałów okrywowych. Firma Europlastic przeprowadziła próby obszywanej folii Asparatech Black/Grey.
Rozwiązanie ma odpowiadać na coraz mniej przewidywalne warunki pogodowe i rosnące koszty obsługi plantacji. Właściwe zarządzanie kolorem i położeniem folii może wpływać na temperaturę wału, tempo wzrostu wypustek oraz organizację zbiorów. Kluczowe będzie jednak potwierdzenie wyników w różnych warunkach klimatycznych i na większej liczbie plantacji.
Robotyzacja zbioru szparagów przechodzi do kolejnego etapu
Najbardziej widocznym kierunkiem zmian technologicznych pozostaje automatyzacja zbiorów. Po kilku sezonach prób we Francji i Niemczech firma Sylektis rozwija robota zbierającego AsperCut.
Maszyna zwiększyła swoją wydajność i została przystosowana również do zbioru zielonych szparagów. Producent zapowiada oferowanie urządzeń seryjnych z przeznaczeniem na sezon 2027.
Robotyzacja nie sprowadza się jednak wyłącznie do zastąpienia pracowników maszyną. Wymaga dostosowania plantacji, organizacji pracy, serwisu technicznego i logistyki. Ważne pozostają także jakość selekcji wypustek, tempo zbioru i ekonomiczna opłacalność urządzenia.
Kwestie te będą analizowane podczas Asparagus Robot Meet-up, poświęconego porównaniu zbioru ręcznego i zrobotyzowanego, dotychczasowym wynikom oraz perspektywom rozwoju technologii.
Borówki: mechanizacja wymaga zmiany całej technologii uprawy
Podobny proces zachodzi w sektorze borówki. Na plantacji Planasa we Francji prowadzone są próby w pełni mechanicznego zbioru z wykorzystaniem kombajnu Harvy500 firmy FineField.
Celem jest ograniczenie kosztów i zależności od pracy sezonowej. Pełna mechanizacja wymaga jednak odpowiedniego doboru odmian, formowania krzewów, przygotowania rzędów oraz synchronizacji dojrzewania owoców. Maszyna jest zatem tylko jednym z elementów całego systemu produkcji.
Inną strategię przyjęło rodzinne gospodarstwo Ferrussac w Lot-et-Garonne. Produkcja borówek stała się tam sposobem na dywersyfikację działalności prowadzonej przez pięć pokoleń. Owoce zbierane są jednak całkowicie ręcznie, co ma chronić ich jakość, świeżość i przydatność do przechowywania.
Oba przykłady pokazują, że nie istnieje jeden model rozwoju odpowiedni dla wszystkich gospodarstw. Mechanizacja może poprawiać efektywność dużych plantacji, natomiast ręczny zbiór pozostaje uzasadniony przy sprzedaży produktów wysokiej jakości i odpowiedniej marży.
Sprzedaż bezpośrednia jako sposób na zwiększenie wartości produktu
Ferme du Pont d’Achelles rozwija model oparty na własnym sklepie, automatach sprzedażowych, handlu internetowym i obecności na lokalnych targowiskach. Ważną częścią strategii jest możliwie wczesne rozpoczęcie sprzedaży wiosennych produktów, szczególnie szparagów i truskawek.
Taki model skraca łańcuch dostaw i pozwala producentowi zachować większą część wartości produktu. Wymaga jednak regularnej oferty, bezpośredniego kontaktu z konsumentami oraz inwestycji w organizację sprzedaży i komunikację.
Kolejne miesiące pod znakiem technologii i zmian klimatycznych
W grudniowych publikacjach branżowych mają zostać omówione zadarnienie międzyrzędzi szparagów oraz rozwiązania zaprezentowane podczas expoSE i expoDirekt w Karlsruhe, odbywających się 18–19 listopada 2026 r.
W lutym 2027 r. uwaga ma zostać skierowana na podłoża uprawowe, materię organiczną, zmianę klimatu oraz innowacje przedstawione podczas SIVAL 2027 w Angers. Targi odbędą się w dniach 12–14 stycznia 2027 r.
Wspólnym mianownikiem obserwowanych zmian jest zarządzanie ryzykiem. Producenci szukają rozwiązań pozwalających ograniczać zależność od pracy ręcznej, łagodzić skutki zmiennej pogody, stabilizować jakość oraz lepiej dopasowywać produkcję do oczekiwań rynku.
Źródło: Asparagus & Berries World – BEFVE, expoSE & expoDirekt.
Przeczytaj również:
Interpoma 2026 pokaże sad przyszłości: drony, sensory i technologia UV-C
Drugi dzień Fruit Attraction 2026: biznes, innowacje i wiedza branżowa
Africa Food Show Morocco 2026 zgromadzi ponad 200 wystawców w Casablance
