Polski
English
Русский
Kryzys na Bliskim Wschodzie może kosztować Afrykę 0,2 proc. wzrostu gospodarczego w 2026 roku
Aby przeciwdziałać skutkom kryzysu, główny ekonomista AfDB Kevin Urama zaapelował do rządów afrykańskich, by nie wpadały w panikę i nie podejmowały pochopnych decyzji, które mogłyby zaszkodzić równowadze fiskalnej.
Kryzys na Bliskim Wschodzie wpływa na gospodarki światowe, a wzrost gospodarczy państw afrykańskich może w jego wyniku spaść nawet o 0,2 proc.
Tak wynika ze wspólnego dokumentu programowego zaprezentowanego we wtorek, 15 kwietnia 2026 r., w Waszyngtonie, przez Komisję Unii Afrykańskiej, Afrykański Bank Rozwoju (AfDB), Komisję Gospodarczą ONZ ds. Afryki (ECA) oraz Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP).
Raport zatytułowany „Impacts of the Conflict in the Middle East on African Economies” ostrzega, że afrykańskie gospodarki, które dopiero stopniowo odbudowywały się po poważnych skutkach pandemii COVID-19, wojny Rosja–Ukraina oraz rosnących taryf handlowych, mogą znaleźć się wśród najbardziej dotkniętych trwającymi konfliktami na Bliskim Wschodzie.
Kevin Urama, główny ekonomista i wiceprezes AfDB ds. zarządzania gospodarczego i wiedzy, przedstawił raport przy okazji Wiosennych Spotkań Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego. Podkreślił, że zamknięcie Cieśniny Ormuz miałoby istotne konsekwencje dla transportu i handlu.
„Raport przypomina nam, że kontynent wykazuje niezwykłą odporność” — powiedziała Francisca Tatchouop Belobe, komisarz Unii Afrykańskiej ds. gospodarki, rozwoju, handlu, turystyki, przemysłu i górnictwa.
W raporcie wskazano, że główne skutki konfliktów na Bliskim Wschodzie dla gospodarek afrykańskich to gwałtowny wzrost cen węglowodorów, żywności i nawozów. Konflikty te powodują również zakłócenia w światowym handlu, logistyce i łańcuchach dostaw, a także zwiększają zmienność na rynkach kapitałowych i walutowych.
„80 proc. ropy naftowej importowanej do Afryki pochodzi z tego regionu, podobnie jak 50 proc. paliw rafinowanych” — powiedział Claver Gatete, sekretarz wykonawczy ECA. Dodał, że w wyniku tych konfliktów 31 krajów afrykańskich już doświadczało deprecjacji własnych walut.
Aby przeciwdziałać kryzysowi, Kevin Urama wezwał rządy państw afrykańskich, by nie działały pod wpływem paniki i nie podejmowały pochopnych decyzji, które mogłyby osłabić ich równowagę fiskalną.
Raport rekomenduje przede wszystkim strategiczne zarządzanie inflacją, tak aby zapewnić krótkoterminową stabilność oczekiwań cenowych. Zwraca uwagę, że kraje eksportujące ropę powinny zachować ścisłą dyscyplinę fiskalną, ostrożnie zarządzać nadzwyczajnymi dochodami, wzmacniać monitoring zadłużenia oraz strategicznie wykorzystywać rezerwy energetyczne. Tam, gdzie pozwala na to sytuacja budżetowa, zaleca się wprowadzanie tymczasowych i ukierunkowanych środków ochrony socjalnej, aby osłonić najbardziej wrażliwe grupy społeczne przed skutkami kryzysu.
Jednocześnie raport ostrzega rządy przed stosowaniem powszechnych subsydiów, które mogłyby pogłębić długoterminowe deficyty fiskalne, i zaleca dywersyfikację źródeł energii, surowców oraz dostaw żywności.
W dokumencie zalecono również, by rządy państw afrykańskich wzmacniały handel regionalny i wewnątrzafrykański na rynkach ropy i nawozów w celu zwiększenia odporności gospodarczej, a także zapewniły sprawną koordynację międzyinstytucjonalną dla harmonizacji strategicznych polityk monetarnych i fiskalnych.
Jednocześnie raport apeluje do partnerów rozwojowych, banków wielostronnych i instytucji finansowania rozwoju o zapewnienie państwom afrykańskim wsparcia nadzwyczajnego poprzez działania kryzysowe i pomoc techniczną.
Dokument zaleca także szybkie wdrażanie Afrykańskiej Kontynentalnej Strefy Wolnego Handlu (AfCFTA), przy jednoczesnym wzmacnianiu mobilizacji krajowego kapitału na dużą skalę. Zachęca również Afrykę do dywersyfikacji miksu energetycznego poprzez przyspieszenie inwestycji w energię odnawialną oraz sektor gazowy.
Raport wzywa też uczestników afrykańskiego ekosystemu finansowego do przyspieszenia wdrażania Nowej Afrykańskiej Architektury Finansowej dla Rozwoju (NAFAD), w sprawie której AfDB niedawno zakończył kontynentalne konsultacje. Konsultacje te doprowadziły do przyjęcia „Konsensusu z Abidżanu” 9 kwietnia 2026 r. w gospodarczej stolicy Wybrzeża Kości Słoniowej. Ich celem jest przyspieszenie reform służących uruchomieniu afrykańskich zasobów finansowych na szeroką skalę, aby zwiększyć finansowanie rozwoju na całym kontynencie.
Zastępczyni sekretarza generalnego ONZ Amina J. Mohammed wezwała do działań „mających zabezpieczyć osiągnięcia już wypracowane na poziomie kontynentalnym”. „Musimy dopilnować, aby Cele Zrównoważonego Rozwoju w ramach Agendy 2030 oraz Agendy 2063 zostały zrealizowane” — stwierdziła.
Zdaniem starszej wiceprezes AfDB Marie-Laure Akin-Olugbagde, „potrzebna jest globalna koordynacja, ponieważ żaden kraj ani żadna instytucja nie jest w stanie samodzielnie stawić czoła takim wstrząsom. Ponadto szybka reakcja jest niezbędna, podobnie jak miało to miejsce podczas pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie, a ludzie muszą znaleźć się w centrum podejmowanych działań”.
„Te wstrząsy dotykają nas bardzo mocno i nie mamy wyboru — musimy być odporni, a kraje afrykańskie mają środki, by odpowiedzieć” — podkreśliła Ahunna Ezioknwa, dyrektor Regionalnego Biura UNDP dla Afryki. „W Afryce musimy wygrać walkę o niezależność energetyczną… Musimy inwestować w rozwiązania krajowe i zachęcać młodych ludzi do angażowania się w innowacje, technologie cyfrowe i sztuczną inteligencję” — dodała.
Po prezentacji raportu odbyła się debata panelowa, podczas której omówiono jego wnioski i zaproponowano dalsze rozwiązania.
Materiał prasowy: APO Group w imieniu Afrykańskiego Banku Rozwoju (AfDB).
Przeczytaj również:
Interpera 2026: bilety już w sprzedaży
SIAL Paris 2026 już w październiku. Globalne centrum innowacji w branży spożywczej wraca do Paryża
WorldFood Poland 2026: więcej wystawców, silna frekwencja i wyraźny nacisk na rozwój rynku spożywczego
